fa ریسک فاکتورهای استرس شغلی در بین کارکنان یک صنعت برق و یک صنعت تولید ماشین‌آلات (مطالعه موردی- 1389) عمومى General پژوهشي Research زمینه: استرس شغلی اثرات زیان‌آوری بر بهره‌وری، کیفیت کار، غیبت‌ها، انجام اعمال ناایمن و بروز حوادث شغلی و مشکلات سلامتی کارکنان داشته است. ریسک فاکتورهای استرس شغلی می‌توانند در صنایع مختلف متفاوت باشند. از سوی دیگر شناسایی این ریسک فاکتورها اولین گام در مدیریت استرس شغلی محسوب می‌شود. هدف از این مطالعه یافتن ریسک فاکتورهای مؤثر بر استرس شغلی در صنایع تولید برق و تولید و تعمیر ماشین‌آلات بود. مواد و روش‌ها: جهت بررسی ابعاد استرس شغلی بخش اول پرسشنامه فهرست استرس شغلی (OSI) مورد استفاده قرار گرفت. پرسشنامه مذکور با 60 سؤال طبق مقیاس 5 امتیازی لیکرت، استرس فرد را از شش بعد 1. بار کاری نقش، 2. بی‌کفایتی نقش، 3. دوگانگی نقش، 4. محدوده نقش، 5. مسئولیت و 6. محیط فیزیکی مورد ارزشیابی قرار می‌دهد. تعدادی سؤال اضافی نیز جهت سنجش علائم جسمانی و روانی مرتبط با استرس به پرسشنامه افزوده شد. پرسشنامه با ارائه توضیحات شفاهی، توسط شاغلین تکمیل گردید. یافته‌ها: میانگین استرس برای افراد مورد بررسی در دو صنعت مورد مطالعه در گستره نرمال قرار داشت. شاغلین هر دو صنعت در ابعاد مورد بررسی استرس شغلی، شامل بارکاری و مسئولیت نقش، استرس متوسط و از نظر محیط فیزیکی کار، استرسی در سطح شدید را تجربه می‌کردند. مقایسات میانگین استرس کلی در سه گروه شغلی شامل کارگران عملیاتی، کارمندان دفتری و مدیران بر اساس آزمون تحلیل واریانس، تفاوت معنی‌داری (01/0>p) را در سطح استرس کلی تجربه شده بین دو گروه شغلی کارگران عملیاتی و کارکنان دفتری نشان داد. نتیجه‌گیری: تنظیم بار کاری افراد مطابق توانمندی ها، مهارت ها و محدودیت‌های جسمی و روانی آنان، تعریف روشنی از مسئولیت‌ها، ایجاد فرصت‌هایی جهت مشارکت کلیه پرسنل در تصمیمات اتخاذ شده و بهبود شرایط فیزیکی محیط کار از مداخلات مؤثر در کاهش سطح استرس پیشنهاد گردید. Background and Objective: Job stress has been adverse effects on performance, quality of work, absents, unsafe behaviors and occupational accidents and also health problems. Risk factors of job stress can be different in various workplaces. Risk factors determination is the first step of job stress management. Identifying these risk factors among workers of Power production & Machine production industries was the aim of this study. Methods: First parts of Osipow questionnaire was used for investigating of different dimensions of job stress. The questionnaire with 60 items based on a 5 point Likert scale, is evaluated in six stress-inducing work roles (1) role overload, (2) role insufficiency, (3) role ambiguity, (4) role boundary, (5) responsibility, and (6) physical environment. We add some question for assessing physical and mental signs that are related with stress. Questionnaire was completed by voluntaries after oral explanations. Results: Mean score of stress for investigated subjects at two industries was within the normal range. Employees in two industries for the investigated dimensions inclusive role overload and role responsibility has experienced moderate stress and severe stress for physical environment. Compare of mean stress score by ANOVA test in three groups of employees including operational workers, office workers and managers showed the significant statistic difference (P<0.01) for experiencing in job stress by two groups of operational and office workers. Conclusion: Workload should be set up base on personnel ability, skills and also their physical and mental limitations. Clear definition of role responsibility is very important. Workers participation in decision making and improving physical environment of workplace were suggested for job stress mitigation approaches. استرس ، پرسشنامه ،کارکنان Stress; Questionnaire; Employees 89 96 http://aums.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-46&slc_lang=fa&sid=1 Z. Naghavi زهرا نقوی کنجین z.naghavi@yahoo.com 1003194753284600303 1003194753284600303 Yes MS.c in Occupational Health Engineering ,Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran کارشناس ارشد بهداشت حرفه ای، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران M.R. Hajgholami محمد رضا حاج‌غلامی 1003194753284600304 1003194753284600304 No MS.c in Occupational Health Engineering, School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهداشتی، تهران، ایران Y. Shokoohi یاسر شکوهی 1003194753284600305 1003194753284600305 No MS.c in Occupational Health Engineering ,Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran کارشناس ارشد بهداشت حرفه ای ،گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران F. Zayeri فرید زایری 1003194753284600306 1003194753284600306 No Statistics PHD, Department of Paramedical Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دکترای آمار، گروه آمار زیستی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران