fa عوامل موثر بر الگوی تجویز آنتی‌بیوتیک در مراکز بهداشتی درمانی شهرستان ساوجبلاغ در سال-های 92-1391: یک مطالعه توصیفی - تحلیلی تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:4.0cm"><strong>زمینه و هدف:</strong> تجویز نامناسب آنتی&shy;بیوتیک&shy;ها یکی از علل اصلی بروز مقاومت آنتی&shy;بیوتیکی بوده و موجب فشار و صرف هزینه&shy;های گزاف در نظام سلامت و اقتصاد خانواده&shy;ها می&shy;گردد. مطالعه حاضر به منظور تعیین الگو و عوامل موثر بر تجویز آنتی&shy;بیوتیک در مراکز بهداشتی درمانی انجام شده است.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:4.0cm"><strong>مواد و روش‌ها:</strong> در این مطالعه توصیفی-تحلیلی، 1068 برگ از نسخ پزشکان عمومی مراکز بهداشتی درمانی شهرستان ساوجبلاغ بطور تصادفی ساده بررسی شد. متغیرها شامل سن، جنسیت بیماران و پزشکان، فراوانی تجویز آنتی&shy;بیوتیک، میزان درمان ترکیبی، نحوه تجویز، نوع و تیپ دانشگاه تحصیلی، وضعیت استخدامی و تجربه&shy;کاری پزشکان، فصول سال و نوع دفترچه بیمه بیماران بود. آنالیز آماری بوسیله نرم&shy;افزار SPSSv.18 انجام شد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:4.0cm"><strong>یافته‌ها:</strong> بیش از نیمی از نسخ (8/56%)، حداقل یک قلم آنتی&shy;بیوتیک داشتند. برای حدود یک چهارم از بیماران درمان ترکیبی تجویز شده بود. در 1/57% نسخ حاوی آنتی&shy;بیوتیک، حداقل نحوه تجویز یکی از اقلام آنتـی&shy;بیوتیکی از نظر معیارهای سنجش علمی، نادرست بود. از بین این معیارها، بیشترین خطا در درج دفعات مصرف در هر روز (72/67%) و کمترین خطا در درج مقدار مصرف در هر بار (9/21%) مشاهده شد. بین سن، جنسیت و نوع دفترچه بیمه بیماران، تجربه&shy;کاری پزشکان و فصول سال با تجویز آنتی&shy;بیوتیک از نظر آماری رابطه معنی&shy;داری وجود داشت (05/0>P).</p> <p dir="RTL" style="margin-right:4.0cm"><strong>بحث و نتیجه‌گیری:</strong> درمان ترکیبی و تجویز غیرعلمی آنتی&shy;بیوتیک&shy;&shy;ها به قشر جوان برای سلامت و اقتصاد جامعه نگران&shy;کننده است. بازنگری در پروتکل&shy;های درمانی و شیوه&shy;های نظارتی، تغییر در خرید خدمت پزشکان، طراحی و اجرای مداخلات آموزشی عملیاتی و هدفمند، آموزش ضمن خدمت پزشکان با اولویت تجویز منطقی داروها و مهارت&shy;های نسخه&shy;نویسی توصیه می‌گردد.</p> <p><br> &nbsp;</p> <p><strong><em>Background and Objective:</em></strong> Inappropriate prescribing of antibiotics is one of the main reasons for antibiotic resistance in the world which has an increasing pressure and cost on health system and also household economy. The present study aimed to determine the pattern of antibiotic prescribing and related it^,s factors in health centers.</p> <p><strong><em>Materials and Methods:</em></strong> In a cross-sectional design, 1068 random prescriptions of General Physicians (GPs) who work in Savodjbolaq Health Centers were studied. Variables included age, gender of patients and physicians, frequency of antibiotic prescribing, rate of combination therapy, methods of prescribing, type of patient&rsquo;s insurance booklet and seasons. Statistical analysis was performed by SPSS version 18 software.</p> <p><strong>Results:</strong> More than half of prescriptions (56.8%) included at least one antibiotics. One in every four prescriptions had some sort of antibiotic combination therapy. According to the scientific criteria, 57.1% of antibiotics were prescribed inappropriately. among these criteria, the highest error belongs to doses per day with 67.72%. Frequency of antibiotic prescribing based on age, gender, type of patient&rsquo;s insurance booklet, physicians experience, different seasons was significantly different (p<0.05).</p> <p><strong><em>Conclusions:</em></strong> Combination therapy and unscientific prescribing of antibiotics for youths are concern for public health and household economy. Review of protocols and methods of supervision, Changes in purchasing medical services, Design and implementation of operational and targeted educational interventions, Training physicians emphasizing on logical aspects of antibiotic prescription and prescribing skills, are recommended.</p> <p><br> &nbsp;</p> آنتی‌بیوتیک, پزشکان عمومی, نظام سلامت, تجویز نامناسب, نسخه Antibiotics, General Practitioners, Health care system, Inappropriate prescribing, Prescription 157 167 http://aums.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-118&slc_lang=fa&sid=1 Gh. Karimi غلامعلی کریمی 10031947532846002674 10031947532846002674 Yes MSc Student of Epidemiology, Faculty of Health, Student Research Center, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران P. Ahmadi پری‌ناز احمدی 10031947532846002675 10031947532846002675 No Pharmacist, Savodjbolaq Health care Network, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran داروساز، شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران A. Delpisheh علی دل‌ پیشه mail: alidelpisheh@yahoo.com 10031947532846002676 10031947532846002676 No Associated Prof of Clinical Epidemiology, Research Center for Prevention of Psycho-social Injuries, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran دانشیار اپیدمیولوژی بالینی، مرکز تحقیقات پیشگیری از آسیب‌های روانی- اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران K. Kabir کوروش کبیر 10031947532846002677 10031947532846002677 No Assistant prof of Community Medicine, Social Medicine Department, School of Medicine ,Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran استادیار پزشکی اجتماعی، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران M. Soleiman Fallah مهدی سلیمان فلاح 10031947532846002678 10031947532846002678 No Dentist, Savodjbolaq Health care Network, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran دندانپزشک، شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران Z. Dadashi Ein Sheikh زهرا داداشی عین شیخ 10031947532846002679 10031947532846002679 No General Practitioner, Savodjbolaq health center, Savodjbolaq Health care Network, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran پزشک عمومی، مرکز بهداشت ساوجبلاغ، شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران K. Sayehmiri کوروش سایه‌میری 10031947532846002680 10031947532846002680 No Associated Prof of Biostatistics, Research Center for Prevention of Psycho-social Injuries, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran دانشیار آمار زیستی، مرکز تحقیقات پیشگیری از آسیب‌های روانی- اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران E. Abbaszadeh عفت عباس زاده 10031947532846002681 10031947532846002681 No BSc of Public Health, Savodjbolaq health center, Savodjbolaq Health care Network, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran کارشناس بهداشت عمومی، مرکز بهداشت ساوجبلاغ، شبکه بهداشت و درمان شهرستان ساوجبلاغ، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران H. Azizi حسین عزیزی 10031947532846002682 10031947532846002682 No MSc Student of Epidemiology, Faculty of Health, Student Research Center, Ilam University of Medical Sciences, Ilam, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران