fa برنامه مداخله رفتارهای پر خطر در زنان در معرض آسیب در ایران: روش ارزیابی سریع و پاسخ تخصصي Special پژوهشي Research مقدمه و هدف: در سال‌های اخیر با توجه به تغییرات سریع اجتماعی، شیوع رفتارهای پرخطرجنسی در گروه‌های پرخطر از مهمترین مشکلات موجود در جامعه بوده که نیازمند برنامه‌های مداخله‌ای مناسب بر خواسته از نیاز‌ها گروه‌های یاد شده می باشد. برهمین اساس این مطالعه با هدف ارزیابی سریع رفتارهای پر خطر در زنان در معرض آسیب و طراحی مداخلات با مشارکت شرکت کنندگان انجام شده است. مواد وروش‌ها: این مطالعه یک ارزیابی سریع با استفاده از تکنیک‌های مصاحبه نیمه ساختار یافته و با استفاده از راهنمای سئوالات و مشاهده به منظور شناخت نیازهای زنان در معرض آسیب دارای رفتار پر خطر و طراحی مداخلات به مدت 8 ماه در2 شهر منتخب در ایران صورت گرفت. جمعیت مورد مطالعه در مرحله ارزیابی شامل زنان در معرض آسیبی بود که در زمان انجام مطالعه و حداقل سه ماه پیش از آن به عنوان حرفه و کسب درآمد، اقدام به رابطه جنسی در برابر پول یا کالا می‌کردند و مشتری زنان و افراد صاحب نظر که دارای تجربه، مهارت، اطلاعات کافی و سابقه مدیریت در موضوعات رفتار‌های پرخطر جنسی و ایدز بودند . تحلیل داده‌ها بصورت تحلیل محتوی و با استفاده از نرم‌افزار open code 3انجام گرفت. یافته‌ها: براساس نتایج حاصله، مداخلات بر مبنای سه محور الگوهای رفتارهای پرخطر و عوامل مؤثر برآن، آگاهی و نگرش و نیازهای خدمات تشخیصی و درمانی تنظیم گردید . بحث و نتیجه‌گیری: تأمین خدمات اجتماعی و بهداشتی، لزوم اطلاع رسانی‌های بیشتر در ارتباط با خدمات مراکز مشاوره، ارائه رایگان خدمات، افزایش تعداد مراکز، همدلی و ارتباط بهتر و بیشتر پرسنل با این افراد به دور از قضاوت از اولویت‌های برنامه مداخله‌ای در این گروه از زنان می‌باشد. Background: In recent years, given the accelerated social changes, the prevalence of high-risk behaviors among different social strata has become a major concern for the society. Accordingly, this study was conducted to present proposed interventions for reduction of high-risk behavior of vulnerable women in Iran, based on rapid assessment and response model. Methods: This was a qualitative study using rapid assessment and response to identify needs of vulnerable women with such behaviors conducted over 8 months in 2 selected cities in Iran. In the assessment stage, study population consisted of vulnerable women, working professionally and illegally in the sex trade, selling their bodies in the city for money or commodity, during the period of this study and at least three months earlier, and key informants with experience, skill, and sufficient knowledge and history of management in issues of high-risk behaviors among SEX-workers. Semi-structured interview techniques, and question guide and open observations were used to explain high-risk behaviors. Results: According to the results obtained, 3 categories were identified, including high-risk behavior patterns and influencing factors, awareness and attitude, and diagnoses and medical services needs. Based on the 3 categories found, interventional strategies were designed separately for each one. Conclusion: Among benefits of rapid assessment and response methods, is design of interventions with participation of stakeholders and vulnerable groups, which increases the likelihood of interventions becoming operational. ارزیابی سریع, رفتارهای پرخطر, زنان در معرض آسیب, ایران Intervention, High-risk behaviors, Vulnerable women 211 220 http://aums.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-87&slc_lang=fa&sid=1 Z. Mahmoodi زهره محمودی 10031947532846002785 10031947532846002785 No Faculty Member of Social Determinant of Health Research Center, Alborz University of Medical Sciences, Karaj, Iran مربی عضو هیات علمی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی البرز، کرج، ایران Z. Earabi زینب اعرابی 10031947532846002786 10031947532846002786 No Ms in Midwifery, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناسی ارشد مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، تهران، ایران S. Madani سعید مدنی 10031947532846002787 10031947532846002787 No Faculty Member of, Social Determinant of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran محقق عضو هیات علمی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران M. Vameghi مروئه وامقی 10031947532846002788 10031947532846002788 No Research Assistant Professor, Social Welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استادیار عضو هیات علمی مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران M. Dolatian ماهرخ دولتیان 10031947532846002789 10031947532846002789 No Department of Reproductive Health and Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran مربی عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، تهران، ایران E. Marghati Khoei عفت مرقاتی خوئی 10031947532846002790 10031947532846002790 No Assistant Professor, Member of Faculty, Iranian National Center of Addiction Studies عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران K. Kamali کیانوش کمالی 10031947532846002791 10031947532846002791 No Senior Officer at Communicable Disease Control Ministry of Health and Medical Education, Iran رییس مرکز مدیریت بیماری‌ها وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران A. Setare Forouzan آمنه ستاره فروزان 10031947532846002792 10031947532846002792 No Associated Professor, Member of Social Determinant of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran دانشیار عضو هیات علمی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی ، تهران، ایران M. Dejman معصومه دژمان Mdejman1@jhu.edu 10031947532846002793 10031947532846002793 Yes Assistant Professor /Member of Social Determinant of Health Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استادیار عضو هیات علمی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی ، تهران، ایران