fa بررسی وجود و نوع رنگ مصنوعی در آجیل‌ها و بستنی‌های سنتی عرضه شده در شهرستان کرج در سال 1390-1391 تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: براساس مقررات جاری کشور به کارگیری رنگ مصنوعی در تولید بستنی سنتی و در فرآوری فراورده‌های آجیلی مجاز نیست. بدلیل جذابیت‌هایی که رنگ مصنوعی در این محصولات ایجاد می‌کنند استفاده از آنها در حال افزایش است. به همین دلیل کنترل اینگونه فراورده‌ها از نظر رنگ، لازم و حائز اهمیت است. مواد و روش‌ها: این تحقیق در دو مطالعه جداگانه صورت گرفت. در یک مطالعه 163 نمونه بستنی سنتی و در مطالعه دیگر از پسته، بادام هندی، تخم کدو، آفتابگردان و ژاپنی هر کدام 28 نمونه از سطح عرضه شهرستان کرج نمونه‌برداری شد. نمونه‌ها از نظر نوع رنگ مورد آنالیز قرار گرفتند. پس از استخراج رنگ با کمک اسید استیک، آمونیاک و پشم نسبت به تشخیص نوع رنگ با استفاده از روش کروماتوگرافی TLC اقدام شد. یافته‌ها: از 163 نمونه بستنی بررسی شده 57 نمونه ( 97/34%) دارای رنگ مصنوعی و 106 نمونه ( 03/65%) دارای رنگ طبیعی بودند و از نمونه‌های پسته، بادام هندی، تخم کدو، تخمه آفتابگردان و تخمه ژاپنی آزمایش شده به ترتیب 7/35%، 3/39%، 4/21%، 2/7% و 4/21% دارای رنگ مصنوعی بودند. رنگ کارمویزین در نمونه‌های بستنی و رنگ کینولئین‌های در نمونه‌های آجیل بیشترین استفاده را داشتند. نتیجه‌گیری: براساس نتایج این مطالعه35% بستنی‌های سنتی و 25% فراورده‌های آجیلی دارای رنگ مصنوعی بودند. بدلیل ظاهر جذاب و مشتری پسندی که رنگ مصنوعی در محصول ایجاد می‌کنند و بی‌اطلاعی عرضه‌کنندگان از عوارض رنگ، احتمال می‌رود تمایل برای استفاده از آنها در آینده افزایش یابد. به همین دلیل کنترل و نظارت بیشتر بر این محصولات و برخورد جدی با واحدهای متخلف پیشنهاد می‌گردد. Background: Based on current rules of country, the use of artificial colors in traditional ice cream production and nut processing is not allowed. Because of the attractiveness that artificial colors in this product make, their use is being increasing. Therefore, it's necessary and important to control these products. Methods: The research was conducted in two separate studies. In a study, 163 samples of traditional ice cream and in other study, pistachio, Indian walnut, pumpkin seed, sunflower seed and Japanese seed, 28 examples of each, were collected from the supply surface of Karaj city. Samples were analyzed for color determination. After color extraction by acetic acid, ammonia and wool, color identification done by TLC. Results: from samples of pistachio, Indian walnut, pumpkin seed, sunflower seed and Japanese seed surveyed, 35.7%, 39.3%, 27.2% and 21.4%, contained artificial colors, respectively. From 163 ice cream samples examined, 57 samples (34.97%) contained artificial color and 106 samples (65.03) had natural color. The most applied color in analyzed ice cream and nut was Carmoisin and quinolein, respectively. Conclusion: according to study results, 25% of nuts and 35% of traditional ice cream contained artificial color. Because artificial color gives attractive and favorite apparent to product and information lack of supplier from color side-effect, trend for their applications likely being increased. It’s suggested to control these products and to punish legally violating units. آجیل, بستنی, کروماتوگرافی لایه نازک, رنگ مصنوعی, کرج Nut, Ice Cream, ,Tin Layer Chromatography, Artficial Color, Karaj 165 170 http://aums.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-72-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Heshmati علی حشمتی ali_heshmaati@yahoo.com 10031947532846002832 10031947532846002832 Yes Assistant Professor in Department of Biochemistry and Nutrition, Medicine Faculty, Hamadan University of Medical Sciences , Hamadan, Iran استادیار گروه بیوشیمی و تغذیه، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران S.S. Hakim سیده سارا حکیم 10031947532846002833 10031947532846002833 No Master of Health Science in Nutrition, Alborz University of Medical Science, Karaj, Iran کارشناس ارشد علوم بهداشتی در تغذیه،کارشناس کنترل مواد غذایی و آشامیدنی و بهداشتی، مدیریت نظارت بر غذا و محصولات آرایشی و بهداشتی، معاونت غذا A.A. Safari علی اکبر صفری 10031947532846002834 10031947532846002834 No Pharmacist, , Alborz University of Medical Science, Karaj, Iran دکترای داروسازی ، معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران A. Afshar افشین افشار 10031947532846002835 10031947532846002835 No Nutrition Expert, Alborz University Of Medical Science, Karaj, Iran کارشناس تغذیه، معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران Kh. Amini خاطره امینی 10031947532846002836 10031947532846002836 No Nutrition Expert, Alborz University Of Medical Science, Karaj, Iran کارشناس تغذیه، معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران N. Rabi نسیم ربی 10031947532846002837 10031947532846002837 No Nutrition Expert, Alborz University Of Medical Science, Karaj, Iran کارشناس تغذیه، معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران E. Nasiri الهام نصیری 10031947532846002838 10031947532846002838 No Chemistry Expert, Alborz University Of Medical Science, Karaj, Iran کارشناس شیمی، کارشناس آزمایشگاه کنترل مواد غذایی و محصولات آرایشی و بهداشتی ، معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران