fa مروری بر روش‌های آنالیز دستگاهی جهت تعیین مقدار متابولیت فعال کلوپیدوگرل در محیط‌های بیولوژیک تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> با وجود مصرف گسترده پیش‌داروی کلوپیدوگرل در طیف وسیعی از بیماران، محققان دریافتند که این دارو با دوز معمول در سه تا چهل درصد افراد مصرف کننده، اثرات آنتی پلاکتی کافی نخواهد داشت لذا تعیین مقدار متابولیت فعال کلوپیدوگرل جهت ارزیابی اثرات این دارو در هر فرد ضروری به‌نظر می‌رسد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">بحث</span></span></strong> : <span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">باتوجه به اهمیت تعیین سطح پلاسمایی متابولیت فعال کلوپیدوگرل، در این مقاله به بررسی و مقایسه تمامی روش‌های آنالیز دستگاهی گزارش شده جهت تعیین مقدار متابولیت فعال کلوپیدوگرل با هدف ارزیابی صحیح فارماکوکینتیک این دارو و در نهایت تجویز دوز مناسب در هر فرد پرداخته شد. با وجود گزارش‌های متعددی از روش آنالیز کلوپیدوگرل، فقط سیزده مطالعه جهت آنالیز میزان متابولیت فعال کلوپیدوگرل در ماتریس بیولوژیک منتشر شده است. بدلیل مقادیر بسیار کم این متابولیت‌ها متعاقب تجویز دوز معمول کلوپیدوگرل عمدتا از روش دستگاهی </span></span><span dir="LTR">LC</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> و یا موارد پیشرفته‌تر جهت آنالیز آن استفاده شده‌است. همچنین با توجه به غلظت بسیار کم متابولیت فعال کلوپیدوگرل و نیمه عمر کوتاه آن‌ در بدن، در صورتی که دستیابی به پروفایل کامل سطح پلاسمایی متابولیت دارو در برابر زمان مد نظر محقق باشد، روش بکار گرفته شده باید قابلیت اندازه‌گیری مقادیر در حد پیکو گرم بر میلی‌لیتر را داشته باشد ولی در غیر این صورت دستیابی به مقدار پایین پارامتر </span></span><span dir="LTR">LLOQ</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;"> ضروری نمی‌باشد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه گیری</span></span></strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">: طبق جمع‌بندی کامل روش‌آنالیز‌های مورد بررسی در صورت دسترسی به سیستم‌های آنالیز دستگاهی جدیدتر نظیر </span></span><span dir="LTR">UHPLC</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">، تفکیک و تعیین مقدار آنالیت‌ها با دقت بسیار بیشتری صورت خواهد پذیرفت. همچنین بدلیل اینکه استفاده از آشکارساز </span></span><span dir="LTR">MS/MS</span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">، امکان اندازه‌گیری سطح پلاسمایی خود داروی کلوپیدوگرل را نیز مهیا می‌کند، می‌تواند داده‌های تکمیلی فراوانی را در اختیار محققین قرار دهد.</span></span> <strong>Introduction</strong>: Despite the widespread use of clopidogrel as a prodrug in a wide range of patients, the researchers found that the drug couldn&#39;t have sufficient antiplatelet effects at a usual dose in three to forty percent of patients. So on, measuring clopidogrel active metabolite concentration is seems necessary to evaluate the effects of this drug in each patient.<br> <strong>Discusstion:</strong> Due to the importance of determining clopidogrel active metabolite plasma level, in this article, we reviewed and compared all the analysis methods for that which could affects on correct pharmacokinetic evaluation of clopidogrel and thus play an important role in prescribing the appropriate dose of that in each individual therapy. Despite numerous reports of the clopidogrel analysis method, only thirteen studies have been published to analyzing the concentration of clopidogrel active metabolite in a biological matrices. As a result of the very low concentration and short half-life of the clopidogrel active metabolite in the biological matrice, the method used for determining itʹs concentration profile should be able to measure values in picogram per millilitre scale. <strong>Discusstion</strong><a name="_GoBack"></a>: According to the complete summary of the analyzing methods, employing advanced device analysis systems such as UHPLC lead to much more accurate separation and quantification of analytes. Also, employing the MS / MS detector adding the possibility of measuring the clopidogrel plasma level in the same matrices.<span dir="RTL"></span> کلوپیدوگرل, متابولیت فعال کلوپیدوگرل, کروماتوگرافی, آنزیم CYP2C19 Clopidogrel, Clopidogrel Active Metabolite, Chromatography, CYP2C19 enzyme 512 525 http://aums.abzums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-319&slc_lang=fa&sid=1 Sareh Aghajanpour ساره آقاجان‌پور 10031947532846009092 10031947532846009092 No Pharm.D. student, School of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی داروسازی، آزمایشگاه بیوفارماسی و فارماکوکینتیک، گروه فارماسیوتیکس،دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Navid Neyshaburinezhad نوید نیشابوری ‌نژاد 10031947532846009093 10031947532846009093 No Ph.D. candidate of Pharmaceutics, Biopharmaceutics and Pharmacokinetic Division, Department of Pharmaceutics, School of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Ira دستیار گروه فارماسیوتیکس، آزمایشگاه بیوفارماسی و فارماکوکینتیک، گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mohammadreza Rouini محمدرضا رویینی 10031947532846009094 10031947532846009094 No Full Professor of Pharmaceutics, Biopharmaceutics and Pharmacokinetic Division, Department of Pharmaceutics, School of Pharmacy, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، آزمایشگاه بیوفارماسی و فارماکوکینتیک، گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Yalda Hoseinzadeh Ardakani یلدا حسین‌زاده اردکانی Yh-ardakani@tums.ac.ir 10031947532846009095 10031947532846009095 Yes دانشیار، آزمایشگاه بیوفارماسی و فارماکوکینتیک، گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران