دوره 15، شماره 3 - ( تابستان 1405 1405 )
جلد 15 شماره 3 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Parsapour F, Dehghani Y, Sadat Hoseini F, Joukar KamalAbadi M. Effects of traditional mindfulness training on ADHD symptoms and emotional regulation in adolescent boys in Karaj: A randomized clinical trial. aumj 2026; 15 (3) : 2
URL: http://aums.abzums.ac.ir/article-1-1987-fa.html
URL: http://aums.abzums.ac.ir/article-1-1987-fa.html
پارسا پور فرشته، دهقانی یوسف، سادات حسینی فریده، جوکار کمالآبادی مهناز. اثرات آموزش ذهنآگاهی سنتی بر علائم ADHD و تنظیم هیجانی در نوجوانان پسر شهر کرج: یک کارآزمایی بالینی تصادفی. نشریه علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی البرز. 1405; 15 (3)
1- گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران
2- گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران ،ydehghani@pgu.ac.ir
2- گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران ،
چکیده: (30 مشاهده)
چکیده
مقدمه: اختلال نقص توجه/بیشفعالی (ADHD) یکی از شایعترین اختلالات عصبرشدی در دوران نوجوانی است که شیوع آن در پسران بیشتر گزارش شده است. این اختلال علاوه بر علائم اصلی شامل نقص توجه، بیشفعالی و تکانشگری، با مشکلات تنظیم هیجانی و نارساییهای کارکردهای اجرایی همراه است که میتواند عملکرد تحصیلی، اجتماعی و هیجانی نوجوانان را بهطور قابلتوجهی مختل کند. اگرچه درمانهای دارویی اثربخشی مناسبی دارند، اما در بهبود مشکلات تنظیم هیجان و کارکردهای اجرایی محدودیتهایی دارند. در این راستا، مداخلات مبتنی بر ذهنآگاهی بهعنوان رویکردهای غیردارویی مکمل مورد توجه قرار گرفتهاند.
روش کار: این مطالعه بهصورت یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترلشده بر روی ۵۰ نوجوان پسر مبتلا به اختلال ADHD در شهر کرج انجام شد. شرکتکنندگان که به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شده بودند، پس از غربالگری با پرسشنامه SNAP-IV و تأیید تشخیص بر اساس معیارهای DSM-5، بهطور تصادفی به دو گروه آموزش ذهنآگاهی سنتی (n = 25) و گروه کنترل (n = 25) تخصیص یافتند. مداخله ذهنآگاهی سنتی طی ۸ هفته و در قالب دو جلسه در هفته اجرا شد. علائم ADHD، مشکلات تنظیم هیجان و کارکردهای اجرایی بهترتیب با استفاده از پرسشنامههای SNAP-IV، DERS و BRIEF در سه مرحله پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه ارزیابی شد. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر مختلط در نرمافزار SPSS نسخه 26 مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت.
یافتهها: نتایج نشان داد که آموزش ذهنآگاهی سنتی موجب کاهش معنادار علائم نقص توجه و بیشفعالی در مقایسه با گروه کنترل در مراحل پسآزمون و پیگیری شد (05/0 >p). همچنین بهبود معناداری در تنظیم هیجانی و کارکردهای اجرایی گزارششده توسط والدین مشاهده گردید. این اثرات در مرحله پیگیری دوماهه نیز پایدار باقی ماند. با این حال، تفاوت معناداری در کارکردهای اجرایی گزارششده توسط معلمان بین دو گروه مشاهده نشد.
نتیجهگیری: آموزش ذهنآگاهی سنتی میتواند بهعنوان یک مداخله غیردارویی مؤثر، علائم نقص توجه و بیشفعالی را کاهش داده و تنظیم هیجان و برخی جنبههای عملکرد اجرایی نوجوانان پسر مبتلا به ADHD را بهبود بخشد. این یافتهها استفاده از این روش را بهعنوان مداخله مکمل در کنار درمانهای رایج حمایت میکند.
مقدمه: اختلال نقص توجه/بیشفعالی (ADHD) یکی از شایعترین اختلالات عصبرشدی در دوران نوجوانی است که شیوع آن در پسران بیشتر گزارش شده است. این اختلال علاوه بر علائم اصلی شامل نقص توجه، بیشفعالی و تکانشگری، با مشکلات تنظیم هیجانی و نارساییهای کارکردهای اجرایی همراه است که میتواند عملکرد تحصیلی، اجتماعی و هیجانی نوجوانان را بهطور قابلتوجهی مختل کند. اگرچه درمانهای دارویی اثربخشی مناسبی دارند، اما در بهبود مشکلات تنظیم هیجان و کارکردهای اجرایی محدودیتهایی دارند. در این راستا، مداخلات مبتنی بر ذهنآگاهی بهعنوان رویکردهای غیردارویی مکمل مورد توجه قرار گرفتهاند.
روش کار: این مطالعه بهصورت یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترلشده بر روی ۵۰ نوجوان پسر مبتلا به اختلال ADHD در شهر کرج انجام شد. شرکتکنندگان که به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شده بودند، پس از غربالگری با پرسشنامه SNAP-IV و تأیید تشخیص بر اساس معیارهای DSM-5، بهطور تصادفی به دو گروه آموزش ذهنآگاهی سنتی (n = 25) و گروه کنترل (n = 25) تخصیص یافتند. مداخله ذهنآگاهی سنتی طی ۸ هفته و در قالب دو جلسه در هفته اجرا شد. علائم ADHD، مشکلات تنظیم هیجان و کارکردهای اجرایی بهترتیب با استفاده از پرسشنامههای SNAP-IV، DERS و BRIEF در سه مرحله پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه ارزیابی شد. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر مختلط در نرمافزار SPSS نسخه 26 مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت.
یافتهها: نتایج نشان داد که آموزش ذهنآگاهی سنتی موجب کاهش معنادار علائم نقص توجه و بیشفعالی در مقایسه با گروه کنترل در مراحل پسآزمون و پیگیری شد (05/0 >p). همچنین بهبود معناداری در تنظیم هیجانی و کارکردهای اجرایی گزارششده توسط والدین مشاهده گردید. این اثرات در مرحله پیگیری دوماهه نیز پایدار باقی ماند. با این حال، تفاوت معناداری در کارکردهای اجرایی گزارششده توسط معلمان بین دو گروه مشاهده نشد.
نتیجهگیری: آموزش ذهنآگاهی سنتی میتواند بهعنوان یک مداخله غیردارویی مؤثر، علائم نقص توجه و بیشفعالی را کاهش داده و تنظیم هیجان و برخی جنبههای عملکرد اجرایی نوجوانان پسر مبتلا به ADHD را بهبود بخشد. این یافتهها استفاده از این روش را بهعنوان مداخله مکمل در کنار درمانهای رایج حمایت میکند.
شمارهی مقاله: 2
فهرست منابع
1. Sacco R, Camilleri N, Eberhardt J, Umla-Runge K, Newbury-Birch D. A systematic review and meta-analysis on the prevalence of mental disorders among children and adolescents in Europe. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2024;33(9):2877-94. [DOI:10.1007/s00787-022-02131-2]
2. Thomas R, Sanders S, Doust J, Beller E, Glasziou P. Prevalence of attention-deficit/hyperactivity disorder: a systematic review and meta-analysis. Pediatrics. 2015;135(4):e994-1001. [DOI:10.1542/peds.2014-3482]
3. Parvaresh N, Ziaaddini H, Kheradmand A, Bayati H. Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and conduct disorder in children of drug dependent parents. Addict Health. 2010;2(3-4):89-94.
4. Okan Ibiloglu A, Atli A, Bulut M, Gunes M, Demir S, Kaya MC, et al. Evaluation of Risk Factors for ADHD and Co-Morbid Psychiatric Disorders Among the Parents of Children With ADHD. J Atten Disord. 2019;23(9):1017-25. [DOI:10.1177/1087054716633758]
5. Tabibi Z, Ayoubi S, Rabbaniparsa E. Prevalence of Attention-Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) in Iranian Elementary School Children: A Systematic Review and Meta-Analysis. Child Psychiatry & Human Development. 2025:1-12. [DOI:10.1007/s10578-025-01899-z]
6. van Stralen J. Emotional dysregulation in children with attention-deficit/hyperactivity disorder. Atten Defic Hyperact Disord. 2016;8(4):175-87. [DOI:10.1007/s12402-016-0199-0]
7. Tabiee M, Azhdarloo A, Azhdarloo M. Comparing executive functions in children with attention deficit hyperactivity disorder with or without reading disability: A resting‐state EEG study. Brain and behavior. 2023;13(4):e2951. [DOI:10.1002/brb3.2951]
8. Murphy P. Cognitive functioning in adults with attention-deficit/hyperactivity disorder. Journal of Attention Disorders. 2001;5(4):203-9. [DOI:10.1177/108705470100500402]
9. Beheshti A, Chavanon M-L, Christiansen H. Emotion dysregulation in adults with attention deficit hyperactivity disorder: a meta-analysis. BMC psychiatry. 2020;20(1):120. [DOI:10.1186/s12888-020-2442-7]
10. Faraone SV, Rostain AL, Blader J, Busch B, Childress AC, Connor DF, et al. Practitioner Review: Emotional dysregulation in attention‐deficit/hyperactivity disorder-implications for clinical recognition and intervention. Journal of child psychology and psychiatry. 2019;60(2):133-50. [DOI:10.1111/jcpp.12899]
11. Martel MM. Research review: A new perspective on attention‐deficit/hyperactivity disorder: Emotion dysregulation and trait models. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 2009;50(9):1042-51. [DOI:10.1111/j.1469-7610.2009.02105.x]
12. Bakhtadze S, Tkemeladze T. Attention Deficit Hyperactivity. Neurological and Mental Disorders. 2020:83. [DOI:10.5772/intechopen.92334]
13. Bálint S, Czobor P, Komlósi S, Meszaros A, Simon V, Bitter I. Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD): gender-and age-related differences in neurocognition. Psychological medicine. 2009;39(8):1337-45. [DOI:10.1017/S0033291708004236]
14. Lunsford-Avery JR, Carskadon MA, Kollins SH, Krystal AD. Sleep physiology and neurocognition among adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry. 2025;64(2):276-89. [DOI:10.1016/j.jaac.2024.03.005]
15. Walcott CM, Landau S. The relation between disinhibition and emotion regulation in boys with attention deficit hyperactivity disorder. Journal of clinical child and adolescent psychology. 2004;33(4):772-82. [DOI:10.1207/s15374424jccp3304_12]
16. Barkley RA. Behavioral inhibition, sustained attention, and executive functions: constructing a unifying theory of ADHD. Psychological bulletin. 1997;121(1):65. [DOI:10.1037/0033-2909.121.1.65]
17. O'Brien JW, Dowell LR, Mostofsky SH, Denckla MB, Mahone EM. Neuropsychological profile of executive function in girls with attention-deficit/hyperactivity disorder. Archives of Clinical Neuropsychology. 2010;25(7):656-70. [DOI:10.1093/arclin/acq050]
18. Pozzi M, Bertella S, Gatti E, Peeters GG, Carnovale C, Zambrano S, et al. Emerging drugs for the treatment of attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD). Expert Opinion on Emerging Drugs. 2020;25(4):395-407. [DOI:10.1080/14728214.2020.1820481]
19. Sharma A, Couture J. A review of the pathophysiology, etiology, and treatment of attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD). Annals of Pharmacotherapy. 2014;48(2):209-25. [DOI:10.1177/1060028013510699]
20. Tamm L, Nakonezny PA, Hughes CW. An open trial of a metacognitive executive function training for young children with ADHD. Journal of attention disorders. 2014;18(6):551-9. [DOI:10.1177/1087054712445782]
21. Catalá-López F, Hutton B, Núñez-Beltrán A, Page MJ, Ridao M, Macías Saint-Gerons D, et al. The pharmacological and non-pharmacological treatment of attention deficit hyperactivity disorder in children and adolescents: a systematic review with network meta-analyses of randomised trials. PloS one. 2017;12(7):e0180355. [DOI:10.1371/journal.pone.0180355]
22. Memari S, Dinarvand Z. The Effect of Schema Therapy Combined with Neurofeedback Therapy on Cognitive Performance and Emotional Regulation in Children with ADHD. Iranian Journal of Neurodevelopmental Disorders. 2024;3(3):108-16. [DOI:10.61838/kman.jndd.3.3.12]
23. Nimmo-Smith V, Merwood A, Hank D, Brandling J, Greenwood R, Skinner L, et al. Non-pharmacological interventions for adult ADHD: a systematic review. Psychological medicine. 2020;50(4):529-41. [DOI:10.1017/S0033291720000069]
24. Serrano-Troncoso E, Guidi M, Alda-Díez JÁ. Is psychological treatment efficacious for attention deficit hyperactivity disorder (ADHD)? Review of nonpharmacological treatments in children and adolescents with ADHD. Actas españolas de psiquiatría. 2013;41(1):44-51.
25. Herrera-Morales WV, Ramírez-Lugo L, Cauich-Kumul R, Murillo-Rodríguez E, Núñez-Jaramillo L. Personalization of pharmacological treatments for ADHD: why it is advisable and possible options to achieve it. Current Topics in Medicinal Chemistry. 2022;22(15):1236-49. [DOI:10.2174/1568026622666220509155413]
26. Lin J, Chadi N, Shrier L. Mindfulness-based interventions for adolescent health. Current opinion in pediatrics. 2019;31(4):469-75. [DOI:10.1097/MOP.0000000000000760]
27. MOSHE V. Mindfulness as a therapeutic tool for adolescents with ADHD. E-Journal VFU. 2024(22):141-53. [DOI:10.53606/evfu.22.141-153]
28. Kiani B, Hadianfard H, Mitchell JT. The impact of mindfulness meditation training on executive functions and emotion dysregulation in an Iranian sample of female adolescents with elevated attention‐deficit/hyperactivity disorder symptoms. Australian Journal of Psychology. 2017;69(4):273-82. [DOI:10.1111/ajpy.12148]
29. Van de Weijer-Bergsma E, Formsma AR, de Bruin EI, Bögels SM. The effectiveness of mindfulness training on behavioral problems and attentional functioning in adolescents with ADHD. Journal of child and family studies. 2012;21(5):775-87. [DOI:10.1007/s10826-011-9531-7]
30. Virone ML. The use of mindfulness to improve emotional regulation and impulse control among adolescents with ADHD. Journal of Occupational Therapy, Schools, & Early Intervention. 2023;16(1):78-90. [DOI:10.1080/19411243.2021.2009081]
31. Mitchell JT, McIntyre EM, English JS, Dennis MF, Beckham JC, Kollins SH. A pilot trial of mindfulness meditation training for ADHD in adulthood: Impact on core symptoms, executive functioning, and emotion dysregulation. Journal of attention disorders. 2017;21(13):1105-20. [DOI:10.1177/1087054713513328]
32. Holopainen M, Hintsanen M, Lahti J, Vahlberg T, Volanen S. Can a mindfulness programme in schools for students with ADHD symptoms improve emotional well-being? European Journal of Public Health. 2024;34(Supplement_3):ckae144. 1978. [DOI:10.1093/eurpub/ckae144.1978]
33. Wiggs KK, Thornton K, Dunn NC, Mitchell JT, Fredrick JW, Smith ZR, et al. Mindful Awareness Practices (MAPs) in adolescents with ADHD and cognitive disengagement syndrome (CDS): A pilot open trial. Journal of Attention Disorders. 2025;29(2):83-100. [DOI:10.1177/10870547241290182]
34. Hall CL, Guo B, Valentine AZ, Groom MJ, Daley D, Sayal K, et al. The validity of the SNAP-IV in children displaying ADHD symptoms. Assessment. 2020;27(6):1258-71. [DOI:10.1177/1073191119842255]
35. Baer RA. Mindfulness training as a clinical intervention: a conceptual and empirical review. Clinical psychology: Science and practice. 2003;10(2):125. [DOI:10.1093/clipsy.bpg015]
36. Kabat-Zinn J. Mindfulness-based interventions in context: past, present, and future. 2003. [DOI:10.1093/clipsy.bpg016]
37. Bishop SR, Lau M, Shapiro S, Carlson L, Anderson ND, Carmody J, et al. Mindfulness: A proposed operational definition. Clinical psychology: Science and practice. 2004;11(3):230. [DOI:10.1093/clipsy.bph077]
38. Rubia K. Cognitive neuroscience of attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and its clinical translation. Frontiers in human neuroscience. 2018;12:100. [DOI:10.3389/fnhum.2018.00100]
39. Zylowska L, Ackerman DL, Yang MH, Futrell JL, Horton NL, Hale TS, et al. Mindfulness meditation training in adults and adolescents with ADHD: A feasibility study. Journal of attention disorders. 2008;11(6):737-46. [DOI:10.1177/1087054707308502]
40. Van der Oord S, Bögels SM, Peijnenburg D. The effectiveness of mindfulness training for children with ADHD and mindful parenting for their parents. Journal of child and family studies. 2012;21(1):139-47. [DOI:10.1007/s10826-011-9457-0]
41. Cairncross M, Miller CJ. The effectiveness of mindfulness-based therapies for ADHD: A meta-analytic review. Journal of attention disorders. 2020;24(5):627-43. [DOI:10.1177/1087054715625301]
42. Shaw P, Stringaris A, Nigg J, Leibenluft E. Emotion dysregulation in attention deficit hyperactivity disorder. American Journal of Psychiatry. 2014;171(3):276-93. [DOI:10.1176/appi.ajp.2013.13070966]
43. Roemer L, Williston SK, Rollins LG. Mindfulness and emotion regulation. Current Opinion in Psychology. 2015;3:52-7. [DOI:10.1016/j.copsyc.2015.02.006]
44. Hill CL, Updegraff JA. Mindfulness and its relationship to emotional regulation. Emotion. 2012;12(1):81. [DOI:10.1037/a0026355]
45. Peixoto LSA, Gondim SMG. Mindfulness and emotional regulation: a systematic literature review. SMAD Revista eletrônica saúde mental álcool e drogas. 2020;16(3):88-104. [DOI:10.11606/issn.1806-6976.smad.2020.168328]
46. Chiodelli R, Mello LT, Jesus SN, Andretta I. Effects of a brief mindfulness-based intervention on emotional regulation and levels of mindfulness in senior students. Psicologia: Reflexão e Crítica. 2018;31(1):21. [DOI:10.1186/s41155-018-0099-7]
47. Siebelink NM, Bögels SM, Speckens AE, Dammers JT, Wolfers T, Buitelaar JK, et al. A randomised controlled trial (MindChamp) of a mindfulness‐based intervention for children with ADHD and their parents. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 2022;63(2):165-77. [DOI:10.1111/jcpp.13430]
48. Wochos G, Semerjian C, Walsh KS. Differences in parent and teacher rating of everyday executive function in pediatric brain tumor survivors. The Clinical Neuropsychologist. 2014;28(8):1243-57. [DOI:10.1080/13854046.2014.971875]
49. Morte-Soriano MR, Begeny JC, Soriano-Ferrer M. Parent and teacher ratings of behavioral executive functioning for students with dyslexia. Journal of Learning Disabilities. 2021;54(5):373-87. [DOI:10.1177/0022219420981986]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
