مقدمه: گیاهان دارویی منابع مهمی از ترکیبات آنتی‌اکسیدان هستند که می­توانند برای درمان عفونت­های باکتریایی و بیماری­های ناشی از رادیکال­های آزاد مناسب باشند؛ بنابراین، هدف این پژوهش بررسی ترکیبات آنتی­اکسیدانی و ضدباکتریایی عصاره­ برگ و دانه گیاه بارهنگ و اثر مهاری آن بر روی سلول­های سرطانی ریه است.
روش کار: بدین منظور، نمونه­ها از عباس‌آباد جمع­آوری و عصاره­گیری به روش خیساندن انجام شد. میزان فنل، فلاونوئید و آنتوسیانین کل عصاره­ها­ تعیین شد. همچنین جهت تعیین اثر ضد سرطانی از روش MTT و فعالیت باکتریایی از روش انتشار دیسک استفاده شد.
یافته ­ها: بیشترین میزان فنل و فلاونوئید کل در عصاره برگ به ترتیب 183/0±90/13 و 003/0± 194/0 میلی­گرم بر گرم وزن خشک گیاه بدست آمد. همچنین خاصیت ضد سرطانی عصاره­ها و وابسته به غلظت و زمان بود به طوری که بیشترین درصد مهار رشد سلول­ها در غلظت 5000 میلی­گرم بر میلی­لیتر برای عصاره­های برگ و دانه به ترتیب 74/ 98 و 54/99 درصد در مدت زمان 72 ساعت بدست آمد. بیشترین هاله عدم رشد مربوط به باکتری گرم مثبت استافیلوکوس اورئوس و در غلظت 1000 گرم بر میلی­لیتر برای عصاره­های برگ و دانه مشاهده شد.
نتیجه ­گیری: نتایج این مطالعه پیشنهاد می­ کند که عصاره­ گیاه بارهنگ می­تواند به‌عنوان یک منبع قابل‌دسترس از ترکیبات آنتی­اکسیدان خصوصاً فلاونوئیدها ­باشد و به علت داشتن خاصیت ضد سرطانی بالا می­تواند به‌عنوان یک گیاه دارویی علیه سرطان ریه مورد پژوهش‌های وسیع­تری قرار گیرد.